Czy utrata tytułu prawnego do lokalu powinna powodować obowiązkowe zaprzestanie dostaw prądu, gazu, ciepła etc.?
Aby tak było potrzebne są zmiany
przepisów. Z pytaniem o możliwość takiej zmiany zwróciło się do Piotra Stycznia,
Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury, Stargardzkie Towarzystwo
Budownictwa Społecznego sp. z o.o.
Zdaniem ministra
Zdaniem ministra Piotra Stycznia nie ma
wystarczających podstaw do wprowadzenia w obowiązujących przepisach zmian
mających na celu zobowiązanie przedsiębiorstw dostarczających media do
zawieszania dostaw w przypadku utraty przez lokatora tytułu prawnego do lokalu.
Według ministra, art. 75 ust. 2
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że ochronę praw lokatora określa
ustawa, a taką jest ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,
mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 31, z późn.
zm.), dalej u.o.p.l., która celowo pomija kwestie rozliczeń z tytułu opłat niezależnych
od właściciela. Te zagadnienia regulują bowiem przepisy szczególne: ustawa z 10
kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.)
oraz ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 855, z późn. zm.). Rozróżnienie
to ma - zdaniem ministra - uzasadnienie w odmiennej charakterystyce stosunków
prawnych takich jak umowa najmu lokalu mieszkalnego i umowy o dostawy mediów.
Inne są strony tych umów i inne przedmioty ich regulacji oraz różne okresu
obowiązywania.
Na potwierdzenie tej tezy
minister wskazuje sytuację, kiedy sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu
orzeknie o uprawnieniu byłego lokatora do lokalu socjalnego (art. 14 u.o.p.l.).
Orzekając o takim prawie sąd nakazuje wstrzymanie opróżnienia lokalu do czasu
złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (art. 14
ust. 6 u.o.p.l.), więc do tego czasu były lokator może przebywać w dotychczas
zajmowanym mieszkaniu bez tytułu prawnego. Wprowadzenie obowiązku zaprzestania
dostarczania mediów do lokalu po utracie tytułu prawnego pozbawiłoby go więc
dostępu do mediów w okresie oczekiwania na lokal socjalny.
Minister podnosi też, że odcięcie
konkretnego lokalu od dostaw ciepła wpłynęłoby nie tylko na warunki życia jego
mieszkańców, ale byłoby odczuwalne także przez sąsiadów, czyli naruszałoby
interes osób trzecich.
Zdaniem Towarzystwa
Stargardzkie Towarzystwo
Budownictwa Społecznego nie zgadza się z tą opinią ministra.
Uważa, że art. 21 Konstytucji
jest bardziej adekwatny w tej sprawie. Mówi on, że: „Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia" i
powoduje, ze własność została w Polsce otoczona szczególna opieką. Przepis ten
gwarantuje ochronę państwa nad własnością niezależnie od osoby właściciela i od
celu, w jakim własność jest używana. Zatem, sytuacja, w której utrata przez
odbiorcę tytułu prawnego do lokalu (obiektu) nie powodowałaby konieczności
zaprzestania dostaw mediów, a z czym z kolei wiązałoby się prowadzenie przez dostawcę
mediów działalności gospodarczej na cudzym majątku wbrew woli właściciela
lokalu (obiektu), pozostaje w sprzeczności z ogólną normą zawartą w art. 21
ust. 1 Konstytucji.
Należy też wziąć pod uwagę
kuriozalną sytuację, w której obowiązywałyby dla jednego lokalu dwie umowy:
jednak z osobą, która utraciła tytuł prawny do lokalu (obiektu), zaś druga z
inną osobą legitymującą się takim tytułem.
Można zauważyć, że do tych
podnoszonych przez Towarzystwo argumentów minister się nie odniósł.
Towarzystwo argumentuje
dodatkowo, że gdy osoba, która utraciła tytuł prawny do lokalu, długotrwale
zalega z opłatami za dostarczane do lokalu media, nie jest w żaden szczególny
sposób chroniona przed decyzją dostawcy o zaprzestaniu dostaw mediów. W
praktyce wygląda to bowiem tak, że jeśli odbiorca nie ureguluje należnych
płatności przedsiębiorstwo zaprzestaje dostaw i to bez względu na to, czy odbiorcy
(zamieszkującemu w lokalu bez tytułu prawnego) przysługuje uprawnienie do
lokalu socjalnego, czy też nie. Argument na ten temat przytaczany przez
ministra, nawiązujący do art. 14 ust. 2 u.o.p.l. nie jest więc trafny.
Nie można się też - zdaniem Towarzystwa
- zgodzić ze stwierdzeniem, że uzyskanie przez bezumownego użytkownika lokalu
prawa do lokalu socjalnego jest równoznaczne z jego nieograniczonym prawem do
korzystania z dostarczanych do lokalu mediów, za które to w przypadku np.
energii cieplnej koszty ponosi właściciel lokalu.
A jeśli chodzi o sytuację, w
której odcięcie dostaw ciepła do pojedynczego lokalu wpłynęłoby negatywnie na
warunki życia jego mieszkańców, a także naruszyłoby interesy osób trzecich
(sąsiadów), Towarzystwo uważa, że przedstawiana przez ministra argumentacja
zbyt daleko chroni bezumownego użytkownika takiego lokalu, poddając w
wątpliwość sens prawa własności. Nie widzi się bowiem jednocześnie uszczerbku,
jakiego doznaje z tego tytułu właściciel lokalu (obiektu), który za dostarczoną
energię musi przecież najpierw sam zapłacić.
Towarzystwo jest zatem przekonane,
że Minister Infrastruktury powinien wspólnie z Ministerstwem Gospodarki
wprowadzić takie zmiany w przepisach, aby wynikało z nich wprost, że utrata
tytułu prawnego do lokalu (obiektu) będzie zawsze powodowała konieczność
zaprzestania dostaw mediów i rozwiązania umowy. Przedsiębiorstwa powinny być
zobowiązane do wypowiadania umów i zaprzestania świadczeń usług z chwilą
otrzymania dokumentu potwierdzającego utratę tytułu prawnego do korzystania z
lokalu (obiektu).
Towarzystwo postuluje też
rozważenie możliwości dokonania takich zmian w przepisach, aby już zaległości w
opłatach czynszowych były podstawą złożenia przez właściciela lokalu wniosku, wiążącego
dla przedsiębiorstwa dostarczającego media, o zawieszenie dostaw mediów do
lokalu.
Nawiązując do kwestii
wypowiadania umów o przyłączenie do sieci telekomunikacyjnej przez dostawców
mediów, w sytuacji gdy odbiorca utracił tytuł prawny do lokalu, Towarzystwo
informuje, że uzyskało z Ministerstwa Infrastruktury - Departamentu Telekomunikacji
opinię, w świetle której sprawy te powinny być uregulowane wyłącznie w umowach
o świadczenie usług telekomunikacyjnych, lub w regulaminach świadczenia usług
telekomunikacyjnych. Ale według Towarzystwa tego typu uregulowania powinny się
znaleźć w przepisach rangi ustawowej, zwłaszcza że świadczenie takich usług jak
Internet lub telewizja kablowa nie jest niezbędne dla osoby zajmującej lokalu
bez tytułu prawnego, a wprowadzenie przepisu ustawy nakazującego dostawcy
zaprzestanie świadczenia tego typu usług mogłoby być dla takich osób bodźcem do
terminowego regulowania należności przypadających właścicielowi lokalu.
Naszym zdaniem
Jak widać, minister Styczeń nie
bardzo wie, jak wygląda rzeczywistość pod rządami obowiązujących przepisów, co utrudnia
mu trafne argumentowanie odmowy. Widać też, że nie bardzo ma chęć zabrać się do
roboty - choćby w takim zakresie, by porządnie przeanalizować obowiązujące
przepisy różnych ustaw.
Minister nie bierze też najwyraźniej
pod uwagę, że zmieniając przepisy można też wprowadzić i takie, które dla osób
oczekujących na lokal socjalny czynią jakieś wyjątki (umożliwiając im jednak
korzystanie z najniezbędniejszych mediów w okresie oczekiwania na lokal
socjalny).
Andrzej Iwanicki
Słowa klucze: lokator, Andrzej Iwanicki, artykuł, utrata tytułu prawnego do lokalu, dostawy mediów do lokaluKategoria:Poczytaj sobie
