Spółdzielcze mieszkania na własność – nadal tanio i wbrew Konstytucji
Od 30 grudnia 2009 r. obowiązują nowe zasady finansowe przekształcania spółdzielczych praw do lokali (lokatorskich i własnościowych) we własność uchwalone przez Sejm 18 grudnia 2009 r. i opublikowane w Dz.U. Nr 223, poz. 1778.
Rzecz w tym, że nowe zasady, to stare zasady, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją w wyroku z 17 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 16/08). A konkretnie chodzi o przepisy art. 12 ust. 1 oraz ust. 11 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych dotyczące przekształceń praw lokatorskich we własność, a także o przepisy art. 1714 ust. 1 oraz ust. 11 tej ustawy.
Niezgodność z Konstytucją przepisów art. 12 ust. 1 i art. 1714 ust. 1 wynikała z tego, że zobowiązywały spółdzielnię do zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez członka spółdzielni , a w przypadku praw własnościowych także przez osoby niebędące członkami wyłącznie spłat, o których była mowa w tych przepisach. Natomiast niezgodność przepisów art. 12 ust. 11 i art. 1714 ust. 11 związana była ze zbyt krótki, trzymiesięcznym terminem wyznaczonym przez ustawę na przeniesienie własności.
Nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przedłuża, co prawda, ten termin do 6 miesięcy, ale jeśli chodzi o finansowe warunki nabywania własności przywraca stare zasady, które utraciłyby moc 30 grudnia 2009 r. w wyniku wyroku Trybunału, gdyby właśnie od tej daty nie zostały omawianą nowelizacją przywrócone.
Aby jednak twierdzenia te nie zostały uznane za gołosłowne porównajmy brzmienie przepisów przed nowelizacja i obecnie.
Treść art. 12 ust. 1 ustawy przed nowelizacją:
Art. 12. 1. Na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2;
2) spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków;
3) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Treść art. 12 ust. 1 ustawy po nowelizacji:
Art. 12. 1. Na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadającej na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami, a jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków - spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia kredytu w kwocie podlegającej odprowadzeniu przez spółdzielnię do budżetu państwa,
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Treść art. 1714 ust. 1 przed nowelizacją:
Art. 1714. 1. Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu:
1) spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami;
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 11.
Treść art. 1714 ust. 1 po nowelizacji:
Art. 1714. 1. Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami,
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Jak widać warunki zamiany praw własnościowych we własność są takie same co do każdego słowa. A warunki zamiany we własność praw lokatorskich, mimo zmian redakcyjnych w treści przepisu oznaczają takie same obowiązki finansowe. I nie wprowadzono przepisów, które umożliwiałyby spółdzielni wprowadzenie innych zasad, np. jakichś dodatkowych lub wyższych albo mniejszych spłat.
Trudno więc powiedzieć dlaczego przepisy, które były niekonstytucyjne teraz raptem miałyby stać się zgodne z Konstytucją. Powstaje więc pytanie, kto kogo wreszcie nauczy postępować zgodnie z Konstytucją - Trybunał nauczy wreszcie Sejm (i rząd, bo ostatnia nowelizacja oparta jest o projekt rządowy), czy Sejm Trybunał? Bo omawiane przepisy to już kolejna próba wprowadzenia do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przepisów uwłaszczających spółdzielców i inne osoby kosztem spółdzielni, które Trybunał Konstytucyjny kolejno uznaje za niezgodne z Konstytucją.
Zatem, zamiast się cieszyć, że nadal możemy tanio wykopywać mieszkania spółdzielcze wypada czekać na kolejny wyrok Trybunału uznający tę taniość (i nie tylko) za niezgodną z Konstytucją - chyba, że nikomu się już nie będzie chciało po raz kolejny skarżyć tych przepisów do Trybunału.
Andrzej Iwanicki
Słowa klucze: mieszkalnictwo, spółdzielnie mieszkaniowe, Andrzej Iwanicki, spółdzielcze prawa do lokali, artykuł, przeksształcanie spółdzielczych praw do lokaliKategoria:Poczytaj sobie
